Sa mga nakaraang taon, tumaas ang mga kaso ng colorectal cancer sa Pilipinas. Ang mga propesyonal sa kalusugan ay hinihimok ang publiko na magpatibay ng mas malusog na gawi. Sinasabi ng Department of Health (DOH) na talagang seryoso ang pagdami ng mga kaso. Malaki ang epektong pangkalusugan nito. Kinakailangan ng mabilis na aksyon.

Ayon sa datos ng Philippine Cancer Society, pangatlo na ang colorectal cancer sa mga pinakakaraniwang kanser sa bansa. Sumunod ito sa breast at lung cancer. Ang mga maling gawi tulad ng hindi wastong pagkain at kawalan ng ehersisyo ang sanhi ng pagtaas ng kaso. Dapat nang harapin ito dahil sa patuloy na pagtaas ng bilang ng mga kaso sa nakaraang dekada.

Sabi ni Dr. Ramon Recto, isang dalubhasa sa Philippine General Hospital, sanhi nito ang pagkain ng mga processed foods at red meat. Samahan ito ng mababang fiber intake at kawalan ng aktibidad. Naglunsad ang DOH ng kampanya para sa kamalayan ukol sa maagang screening at prevention. "Kailangang malaman ng mga Pilipino ang koneksyon ng lifestyle sa kanser," sabi ni Dr. Recto.

Mahalaga rin ang epekto sa ekonomiya. Ang datos mula sa PhilHealth ay nagpapakita na mahal ang gamutan ng colorectal cancer. Lumagpas ito sa PHP 400,000 kada pasyente. Kinakailangan ang preventive measures para hindi lumubo ang gastos ng pamilya at sistema ng kalusugan.

Aktibo ang komunidad. Maraming grupo at indibidwal ang nagtataguyod ng healthy living. Sa Maynila, ilang barangay ang naglunsad ng community fitness programs. Pinasisigla ang ehersisyo tulad ng cycling at aerobics. Marami rin ang nutrition workshops gamit ang lokal at abot-kayang produce. Binuhay nito ang tradisyonal na diet ng Pilipinas na puno ng sustansya.

Paglipat ng Pananaw

Plano ng DOH na palakasin ang mga programa para sa maagang detection. Pinalawak ang screening sa buong bansa. Itinalaga rin ang Pebrero bilang Cancer Awareness Month. Maglulunsad ito ng mga campaign para sa pagbabago ng lifestyle. Pati na rin ang regular na medical check-ups.

Pinabuting ang health education sa mga paaralan. Layunin nito na ituro ang mabuting gawi mula pagkabata. Iniisip ng mga tagapagbatas ang mas mahigpit na regulasyon laban sa processed at unhealthy food marketing.

Para sa mga Pilipino, suriin ang mga gawi sa pagkain at paramihin ang pisikal na aktibidad. Dagdagan ang prutas at gulay. Bawasan ang red at processed meats. Panatilihin ang regular na ehersisyo. Malaki ang maidudulot nito sa pagbaba ng cancer risk. Nagpapaalala ang DOH na ang mga pagbabago sa lifestyle ay makakaapekto hindi lang sa personal na kalusugan kundi pati sa sistema ng kalusugan ng bansa.

Habang sabay-sabay na tinutugunan ang isyung ito, mahalaga ang pagtutulungan ng mga institusyon, pamilya, at indibidwal para labanan ang colorectal cancer sa Pilipinas.