Nanawagan ang isang kilalang iskolar ng malaking pagbabago sa family law ng lehitimo sa Pilipinas. Ang apelang ito ay mula sa isang akademiko sa University of the Philippines. Binigyang-diin ni Professor Jay Batongbacal ang agarang pangangailangan ng reporma. Naniniwala siyang ang kasalukuyang mga batas ay nakakasama sa maraming pamilya.

Apektado ng mga batas sa lehitimo ang mga bata na ipinanganak sa labas ng kasal. Maaaring limitahan ng mga batas na ito ang kanilang mga karapatan at estado kumpara sa mga lehitimong bata. Ang isyu ay nakakuha ng atensyon kasabay ng pagbabago sa mga panlipunang pamantayan at istruktura ng pamilya. Maraming bata ang nakakaranas ng stigma sa ilalim ng lumang sistema. Ayon ito sa mga eksperto.

Binibigyang-diin ni Professor Batongbacal ang pangangailangan para sa pagsaklaw. "Kailangang maging makabago ang batas para sa nakikitang kalagayan ng pamilya," sabi niya sa isang kamakailang panayam. Naipahayag ang mga pahayag na ito sa Philippine Daily Inquirer noong Oktubre 12, 2023. Hinimok niya ang mga mambabatas na agarang talakayin ang napapanahong isyu na ito.

Sa kasalukuyan, ang batas ay nagkakaiba sa lehitimo at di-lehitimong mga bata. Nakakaapekto ito sa mga karapatan sa mana at relasyon sa pamilya. Inirekomenda ni Batongbacal ang pantay na pagtrato sa lahat ng bata, anuman ang kalagayan. Aniya, ang ganitong pagkakapantay ay kabilang sa global na pamantayan sa karapatang pantao.

Naniniwala ang mga tagapagtaguyod na ang pagbabago sa batas ay magdadala ng malaking benepisyo. Sinasabi ng mga sumusuporta na ang reporma ay maaaring magtaguyod ng pagkakasundo sa loob ng pamilya. Nakikita nila ang potensyal na pagbuti ng kalagayan ng mga bata at pagtanggap ng lipunan. "Kailangan ng pamilya ng batas na nagkakaisa, hindi nag-iiba," ayon sa isang tagapagtaguyod.

Ang panukalang reporma ay nakakakuha ng suporta mula sa iba't ibang grupo. Ang mga non-government organizations at aktibista ay nagpapahayag ng suporta para sa pagbabago. Hinimok nila ang Kongreso na isulong ang mga prosesong lehislatibo. Maaaring sumunod ang mga pampublikong konsultasyon at forum. Ayon ito sa mga tagamasid ng batas.

Sa ngayon, wala pang partikular na plano ang mga mambabatas. Ang ilang mga mambabatas ay kinikilala ang pangangailangan para sa reporma. Gayunpaman. This maaars magmula ang pagtutol mula sa mga konserbatibong sektor. Inaasahang mangyayari ang mga debate sa darating na mga buwan sa pagtutuloy ng panukala.